پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٢ - جاى پاى پاول در تغيير ساختار منطقه

جاى پاى پاول در تغيير ساختار منطقه

سفر اخير پاول به تعداد زيادى از كشورهاى منطقه چند هدف عمده را در برداشت:
١. مهم‌ترين هدف پاول متقاعد ساختن كشورهاى منطقه و به‌خصوص طرف فلسطينى بر پذيرش و اجراى طرح نقشه راه بود كه در كل به عنوان هماهنگ كردن كشورهاى منطقه با سياست‌هاى جارى امريكا در منطقه مى‌توان از آن ياد كرد.
٢. در كنار متقاعدسازى و هماهنگ‌سازى نقش ديگر پاول استخراج و زمينه‌سنجى براى سفر بوش به منطقه بود. به‌طورى كه پس از طى چند روز از سفر پاول يكى از مطبوعات محلى به نقل از منابع ديپلماتيك امريكايى خبر داد كه بوش طى دو هفته آينده از كشور كويت ديدار خواهد كرد.
٣. ايجاد يك كانون خبرى در پشت مرزهاى عراق براى تسهيل كردن امر جابجايى مسئوليت‌هاى دو فرستاده و گمارده امريكايى در امر اداره عراق (پول بريمر به جاى جى گارنر).
٤. اعلام خبر ايجاد منطقه آزاد تجارى در منطقه خاورميانه يكى از مهم‌ترين رويدادهاى سفر پاول بود كه خود مهم‌ترين هدف در سطح منطقه را براى آينده در برداشت; اگرچه فعلا مهم‌ترين هدف سفر پاول پيگيرى نقشه راه بود اما با نگاهى به اهداف درازمدت امريكا در منطقه اين هدف نسبتا از اهميت‌بيشترى برخوردار است. در واقع طرح ايجاد منطقه آزاد تجارى امريكا در منطقه تا سال ٢٠١٣ (ده سال ديگر) در جهت‌بسترسازى براى تغيير ساختار سياسى منطقه و بهره‌بردارى از ابزارها و اهرم‌هاى اقتصادى در راستاى تحقق اين هدف عمده و درازمدت امريكا است كه بالطبع اقتصاد منطقه خاورميانه را به‌طور تنگاتنگ و سخت و فشرده با اقتصاد امريكا گره مى‌زند و سياست‌ها و فعاليت‌هاى اقتصادى منطقه به صورت تابعى از كل سياست‌ها و اقتصاد امريكا درمى‌آيد.
البته به اعتقاد برخى از تحليلگران اين قبيل وعده‌هاى امريكا هيچگاه تحقق نخواهد يافت و اين وعده‌ها صرفا در اين جهت است كشورهاى منطقه را به پذيرش سلطه خود وادار كند و در عين حال ديگر كشورهاى بزرگ و قدرتمند نيز از دوره رقابت‌خارج شوند. ضمن آنكه از اين طريق مى‌تواند بهره‌بردارى لازم را از نفت و درآمدهاى كلان آن به عمل آورد و نبض اقتصاد نفتى منطقه را در دست‌خود بگيرد.
برخى ديگر از تحليلگران نيز معتقدند كه طرح اين پيشنهاد به معناى آن است كه امريكا بدون صرف هيچ هزينه و هيچگونه اعمال فشار مى‌خواهد مسئله اسرائيل را حل كند و صلح اسرائيل را با خاورميانه برقرار كند.
به هر حال زمانى كه رئوس طرح امريكا براى تغيير ساختار منطقه مطرح شد، سه زمينه مهم در آن شماره شده بود كه يكى از آنها زمينه اقتصادى بود، اما تا پيش از اين كسى از جزئيات طرح‌هاى اقتصادى امريكا در منطقه خبر نداشت. تغيير متون درسى كتاب‌ها در منطقه و ترجمه كتاب‌هاى امريكايى براى مقاطع تحصيلى عراق اولين گام در جهت تغيير ساختار فرهنگى است. اجراى نقشه راه پايه و اساس تغيير ساختار سياسى و النهايه ايجاد منطقه آزاد تجارى نيز اهرم تغيير ساختار اقتصادى منطقه به دست امريكا است.

ضياءالدين صبورى